Pytania i Odpowiedzi

Baza wiedzy o formach prawnych

Czym charakteryzuje się NGO?

NGO (Non-Governmental Organization) to organizacje pozarządowe funkcjonujące niezależnie od organów państwowych, które nie są nastawione na prywatny zysk. Pieniądze, które organizacja wypracuje, przeznacza na realizację swoich celów społecznych.

Podmiot Ekonomii Społecznej (PES) to bardzo szerokie pojęcie, określające każdą organizację przeznaczającą zyski na cele społeczne. Z kolei Przedsiębiorstwo Społeczne (PS) to specjalny status, który PES może zdobyć, o ile spełni wymogi prawne – w tym m.in. zatrudnianie minimum 30% osób w trudnej sytuacji życiowej

Może ona zostać powołana do życia przez osoby fizyczne (z czego minimum połowa to osoby zagrożone wykluczeniem) lub przez osoby prawne (np. gmina we współpracy z fundacją). Jej rolą jest komercyjna działalność rynkowa połączona ze wsparciem słabszych na rynku pracy.

Jest to strategia łączenia skuteczności biznesowej z działaniami pomocowymi w przedsiębiorstwach społecznych. „Płuco rynkowe” odpowiada za zarabianie pieniędzy i zdobywanie zleceń, natomiast „płuco misyjne” wykorzystuje zarobione środki do prowadzenia skutecznej reintegracji i realnej zmiany społecznej.

Wsparcie i reintegracja

Jakie zadania realizuje CIS?

Centrum Integracji Społecznej (CIS) to placówka zajmująca się przywracaniem zdolności do pracy osobom dotkniętym wykluczeniem (np. trwale bezrobotnym). Co ważne, CIS funkcjonuje jako wyodrębniona struktura wewnętrzna podmiotu założycielskiego, a nie jako samodzielna firma z odrębnym wpisem w KRS.

W Zakładach Aktywności Zawodowej (ZAZ) osoby z niepełnosprawnościami są pełnoprawnymi pracownikami, wykonującymi obowiązki w warunkach chronionych. Natomiast Warsztaty Terapii Zajęciowej (WTZ) to placówki opieki dziennej skupiające się na terapii – ich uczestnicy nie świadczą pracy zarobkowej.

Nie jest to klasyczna praca na podstawie Kodeksu Pracy, ale raczej proces edukacyjny i terapeutyczny. Osoba objęta tym programem zyskuje miano „uczestnika” zajęć, a nie pracownika etatowego.

Skrót ten rozwija się jako Indywidualny Program Zatrudnienia Socjalnego. To formalny plan działania, który dokładnie określa kroki reintegracyjne, harmonogram warsztatów oraz cele, jakie uczestnik ma osiągnąć podczas swojego pobytu w jednostce wspierającej.

Aspekty finansowe i organizacyjne

Z jakich źródeł finansuje się CIS?

Budżet Centrów Integracji Społecznej opiera się na modelu hybrydowym, obejmującym dofinansowania samorządowe oraz przychody z działalności własnej. Należy pamiętać, że środki zarobione dzięki pracom uczestników nie są czystym zyskiem, lecz zasilają tzw. Fundusz Integracyjny.

Ich głównym motorem finansowym jest komercyjna sprzedaż usług i produktów na wolnym rynku (w tym realizacja zamówień publicznych dla samorządów). Posiadają także dostęp do instrumentów wsparcia, takich jak zwroty kosztów zatrudnienia (PFRON, Fundusz Pracy) oraz niskooprocentowane pożyczki dla sektora społecznego.

CUS to jednostki gminne nastawione na organizację usług wspierających dla lokalnej społeczności. Gmina poprzez CUS kontraktuje wykonanie konkretnych zadań (np. opiekę asystencką nad seniorami), a wykonawcą takich usług zostaje najczęściej sprawdzony podmiot ekonomii społecznej.